26 Φεβ 2013

ΟΜΙΛΙΑ ΕΚΦΩΝΗΘΙΣΑ ΤΗΝ 23 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΕΠΙ ΤΗ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΤΡΙΩΔΙΟΥ, ΣΤΟΝ ΙΕΡΟ ΕΝΟΡΙΑΚΟ ΜΑΣ ΝΑΟ, ΥΠΟ ΤΟΥ ΑΙΔΕΣ. ΠΡΩΤΟΠΡ. π. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΦΩΤΗ



Τὸ κατανυκτικό Τριώδιο

Γι τν μεγάλη ορτ το Πάσχα μς προετοιμάζει κκλησία μας τοτες τς μέρες. π αὔριο, Κυριακή το Τελώνου κα Φαρισαίου, μέχρι κα τν Κυριακή τς Τυρινς πο λοκληρώνεται τ Τριώδιο εναι μία περίοδος προπαρασκευαστικ γι τν γία κα Μεγάλη Σαρακοστή. πνευματική μας δυναμία κα
νωριμότητα, δν μς πιτρέπει ν βρεθομε ξαφνικ στν «παλαίστρα» τς μεγάλης Σαρακοστς. περίοδος το Τριωδίου εναι προετοιμασία το νθρώπου γι τ μεγάλο πνευματικ ταξίδι διάρκειας 48 μερν. Κα πως κάθε ταξιδιώτης ξέρει γιατί ταξιδεύει κα ποις εναι προορισμός του, τσι κα μες, ο συμμετέχοντες σ’ ατ τ ταξίδι ξέρουμε κα γνωρίζουμε πολ καλ τι τ τέλος ατς τς μακρς πορείας εναι τ Πάσχα, δηλ. διάβασή μας π’ τ κράτος το θανάτου στν Βασιλεία τν Ορανν. πως λοιπν προετοιμάζουμε τ σπίτια μας, ταν περιμένουμε ν ποδεχθομε κάποιον, τσι πρέπει ν προετοιμασθομε κατ' ξοχν πνευματικά, στε κατ τ μέτρο το δυνατο ν ποδειχθομε ξιοι κα κανοί τς Νέας Ζως πο «νατέλει κ το τάφου το Κυρίου μας».
Τούτη περίοδος εναι περίοδος κατάνυξης κα πένθους. Εναι περίοδος μετανοίας, συντριβς καί πνευματικο γνος. Εναι πνευματικότερη περίοδος λόκληρου το χρόνου. Σ’  ατήν ο Χριστιανοί πό τά πρτα σχεδόν χρόνια προετοιμάζονταν μέ κάθε δυνατό πνευματικό μέσο γιά  τό Πάσχα. Εναι μιά τοιμασία, μιά πνευματική πορεία πρός τήν μεγαλύτερη ορτή τς ρθοδοξίας, τήν νάσταση.
  καλύτερος τρόπος γιά νά πανηγυρίσει, νά ορτάσει κανείς τήν νάσταση εναι νά ἀναστηθεῖ διος ψυχικά καί τσι νά «δε» ληθινά τήν νάσταση τοῦ Χριστο μέσα του. Νά δε τό Χριστό νά νασταίνεται μέσα του καί νά νασταίνει καί τήν δική του νεκρωμένη πό τίς μαρτίες ψυχή. Γιά νά τό πετύχει ατό πρέπει νά περάσει ψυχή του πό τά δια στάδια πό τά ποα πέρασε καί Χριστός. Πρέπει νά συσταυρωθε καί νά συνταφε νθρωπος μέ τόν Χριστό καί ατό γίνεται ταν νθρωπος μιμηθε τό Χριστό, μιμηθε τή ζωή καί τό θάνατο το Χριστο. Ατό προσπαθομε ο Χριστιανοί νά κάνουμε ατήν τήν περίοδο το Τριωδίου. Νά μιμηθομε τή ζωή καί τό θάνατο το Χριστο.
λη ατ κατανυκτικ περίοδος κινεται κα περιστρέφεται γύρω π' ατ τ φρικτ κα συγκλονιστικ γεγονός, τ Σεπτ Πάθη κα τν σταυρικ θάνατο το Κυρίου μας. Κα πως Χριστς προετοίμασε τος μαθητές Του γιατ πο θ συμβον, τσι κα κκλησία μς προϊδεάζει γι τ μέλλοντα.
Τ νθρώπινο γένος μ τ πάθη κα τς μαρτίες του εναι ατία γι σα παθε ναμάρτητος Υἱὸς το Θεο. «Χριστς παθεν πρ μν» κα «μς ξηγόρασεν κ τς κατάρας το νόμου γενόμενος πρ μν κατάρα» μς πενθυμίζει π. Παλος.  μες λοιπν εμαστε ο ατιοι γι τ πάθη Του, μες εμαστε νοχοι γι τ φρικτό Του θάνατο. Ν λοιπν γιατί πρέπει τ δάκρυα τς μετανοίας ν τρέχουν π' τ μάτια μας κα μ πένθος κα κατάνυξη ν πανορθώσουμε τοτες τς μέρες κάθε τι κακ κα νομο πο διαπράξαμε, να ζήσουμε τὸ κατά Θεόν πένθος.
Τί εἶναι ὅμως τό κατά Θεόν πένθος; Εἶναι ἡ συναίσθηση τῶν αμαρτιών μας, αὐτή πού εἶχε ο Τελώνης τῆς Παραβολής. Εἶναι ἡ θλίψη πού προέρχεται ἀπό αὐτή τή βαθειά συναίσθηση ὅτι λυπήσαμε τόν Θεό Πατέρα πού εἶναι τόσο ἄπειρα στοργικός μαζί μας. Εἶναι τά δάκρυα πού φέρνει αὐτή ἡ θλίψη. Εἶναι τέλος ἡ ἐκζήτηση τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ, τό «Κύριε ἐλέησον», αὐτό πού ἔλεγε ὁ Τελώνης: «Ὁ Θεός ἰλάσθητί μοι τῶ ἀμαρτωλῶ». Τό νά παρακαλοῦμε τόν Θεό νά μᾶς ἐλεήσει, δηλ. νά μᾶς συγχωρήσει τίς ἀμαρτίες μας καί νά μᾶς βοηθήσει νά μήν τίς ἐπαναλάβουμε ἀλλά νά κάνουμε τό ἀντίθετο καλό. Δηλαδή ἄν μέχρι τώρα λέγαμε ψέματα, νά σταματήσουμε καί νά λέμε πάντα τήν ἀλήθεια. Ἄν αἰσχρολογούσαμε, νά ἔχουμε πάντα καθαρά λόγια. Ἄν ὑποκύπταμε σέ ζήλεια, φθόνο, κουτσομπολιό, κατάκριση, νά τά σταματήσουμε ὅλα αὐτά καί στή θέση τους νά βάλουμε τήν ἀγάπη. Ἄν παρασυρόμαστε σέ ἄσεμνα θεάματα καί ἀκούσματα νά τά ἀπαγορέψουμε στόν ἑαυτό μας καί στή θέση τους νά βάλουμε ἅγιες εἰκόνες, ἐκκλησιαστικούς ὕμνους, χριστιανικά ἀναγνώσματα. Αὐτό εἶναι ἡ μετάνοια, αὐτό εἶναι ἡ σταύρωση τῶν παθῶν μας, αὐτό εἶναι η νέκρωση τοῦ παλαιοῦ μας ἀνθρώπου πού εἶχε τίς κακές ἐπιθυμίες καί τά πάθη, αὐτή εἶναι ἡ συσταύρωση μέ τόν Κύριο Ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστό. Ὁ Κύριος βέβαια δεν εἶχε κανένα πάθος. Γι’ αὐτό θέλει καί μεῖς τὰ παιδιά Του νά τόν μιμηθοῦμε, νά μήν ἔχουμε κανένα πάθος, καμιά ἐμπαθῆ προσκόλληση σέ ὁτιδήποτε. Αὐτό ὅμως θέλει μεγάλη προσπάθεια, ἀγώνα, μετάνοια. Εἶναι πραγματικός σταυρός διότι πρέπει ὁ Χριστιανός γιά νά πετύχει τήν ἀπάθεια νά ἀγωνιστεῖ σκληρά. Νά ταλαιπωρηθεῖ μέ τό σῶμα, μέ νηστεία, ἀγρυπνία, προσευχή, ἐγκράτεια, σωματική διακονία – ἐργασία, ἀρρώστειες πολλές φορές (τίς ὁποῖες στέλνει ὁ Θεός γιά νά μᾶς καθαρίσει ἀπό τά πάθη). Καί μέ τήν ψυχή πρέπει νά ἀγωνιστεῖ, νά μετανοήσει, νά λυπηθεῖ γιά τίς ἁμαρτίες του, νά κλάψει καὶ νά ταπεινωθεῖ, νά προσευχηθεῖ καὶ νά κόψει τό θέλημά του, νά κάνει υπακοή.
Ἔτσι ἀνεβαίνει κανείς στό Γολγοθᾶ καὶ κατεβαίνει στόν Τάφο μαζί μέ τόν Χριστό. Συσταυρώνεται καί συνθάπτεται μαζί Του μιμούμενος τίς δικές Του ταλαιπωρίες: τῆς νηστείας, τῆς ἀγρυπνίας, τῆς προσευχῆς, τῆς ὑπακοῆς μέχρι θανάτου στόν ἐν Οὐρανοῖς Πατέρα Του, «θανάτου δέ σταυροῦ». Ὅλα αὐτά τὰ θυμόμαστε καί προσπαθοῦμε νά τὰ μιμηθοῦμε αὐτήν τήν ἐκκλησιαστική περίοδο τοῦ «κατανυκτικοῦ Τριωδίου», ὅπως λέγεται. Διότι εἶναι πράγματι ἡ ἀγωνιστικότερη καί κανανυκτικώτερη περίοδος τῆς χρονιᾶς γιά μᾶς τούς Χριστιανούς.
Σήμερα ὅμως δυστυχῶς ὑπάρχει μεγάλη χαλάρωση μεταξύ τῶν χριστιανῶν. Ὅμως ἄς μήν ἀπογοητευόμαστε. Ὁ Θεός ἔχει πάντα τούς δικούς Του. Κι ἐμεῖς θέλουμε νά εἴμαστε δικοί Του γι’ αὐτό καί λέμε ὅλα αὐτά. Γιά νά τά ἐφαρμόσουμε καί νά πᾶμε ἐνάντια στό κοσμικό ρεῦμα πού εἶναι διαβολικό. Ἕνα ρεῦμα ἐνελῶς ἀντίθετο μὲ τό πνεῦμα τῆς Ἐκκλησίας καί τό πνεῦμα τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς καί τοῦ Τριωδίου πού εἶναι πνεῦμα μετανοίας. Καί ὅπως ἀναφέραμε προηγουμένως μετάνοια εἶναι ἀλλαγή τοῦ νοῦ, τῶν ἀντιλήψεων, τῶν ἐπιθυμιῶν, τοῦ τρόπου ζωῆς γενικότερα καί συμμόρφωση τῆς ζωῆς μας μέ τό Εὐαγγέλιο, μέ τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, μέ τή ζωή τῶν Ἁγίων, πού μᾶς προβάλλει ἡ ἐκκλησία σάν πρότυπα: Τοῦ Ἁγ. Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ (Β΄ Κυριακή τῶν Νηστειῶν),  τοῦ Ὁσίου Ἰωάννου τῆς Κλίμακος (Δ΄ Κυριακή τῶν Νηστειῶν), τῆς Ὁσίας Μαρίας τῆς Αἰγυπτίας (Ε΄ Κυριακή τῶν Νηστειῶν).
Ὁ πολύς κόσμος ἀγνοεῖ ἤ δὲν θέλει νὰ προσεγγίσει τὸ νόημα τῶν ἡμερῶν αὐτῶν, συνεχίζοντας τὴ μονότονη ζωή του. Ἐνῶ λέει πὼς αὐτὴ ἡ ζωή τὸν κουράζει, δὲν κάνει οὔτε βῆμα γιὰ μιὰ οὐσιαστική ἀλλαγή. Μπορεῖ να κάνει αὐστηρή δίαιτα, ἀλλά νηστεία δὲν κάνει. Στὸν ψυχολόγο πηγαίνει, στὴν τηλεόραση κάθεται ὧρες, ἀλλά στὸν ἐξομολόγο δὲν πηγαίνει, οὔτε στὴν Ἐκκλησία. Δὲν θέλει ὁ ἄνθρωπος σήμερα νὰ δώσει κάτι, ἀλλά μόνο να πάρει, δίχως μόχθο δίχως καμία προσωπική θυσία. Φοβᾶται νὰ δεῖ κατάματα τὸν ἑαυτό του. Συστηματικά τὸν ἀποφεύγει. Ἀγωνιᾶ στὸ ἐσωτερικό κενό του. Τὸ Τριώδιο λειτουργεῖ σὰν ἀκτινογραφικό μηχάνημα, σὰν φωτογραφική μηχανή, σὰν καθρέφτης. Κατά κάποιο τρόπο τὴ θεωρούμε αποκρουστική, γιατί θὰ ἀποκαλύψει τὴν κρυφή πραγματικότητά μας.
Τὸ πνεῦμα τῆς καταναλώσεως, τῆς εὐκολίας, τοῦ ἀταπείνωτου φρονήματος δὲν ἀφήνει τὸν ἄνθρωπο νὰ ἀπαλλαγεῖ ἀπό πολλά περιττά ποὺ ἔχει γεμίσει ἡ ζωή του. Τὸ Τριώδιο εἶναι μιὰ παρέκκλιση καὶ μιὰ εὐκαιρία γιὰ μεταμόρφωση. Ἄν καταφέρουμε ἕναν βαθμό αὐτογνωσίας καὶ μετανοίας, τότε τὸ Τριώδιο δὲν θὰ εἶναι μιὰ σκυθρωπή καὶ στεῖρα περίοδος, ἀλλά ἕνας σταθμός, ποὺ δὲν θὰ εἶναι γεμᾶτος ἀπό καθηκοντολογικές ὑποχρεώσεις, ἀλλά ἕνα μαλάκωμα τῆς πέτρινης καρδιᾶς μας, ποὺ θὰ ὁδηγήσει σὲ φιλαδελφεία καὶ φιλοθεΐα. Δίχως σταύρωση δὲν ἔρχεται ἀνάσταση. Τὸ Τριώδιο εἶναι μιὰ ὡραία καὶ καλή προετοιμασία, ἕνας διάδρομος ἡμίφωτος, ποὺ ὁδηγεῖ σὲ φωτεινό σαλόνι. Ἀς μὴν χάσουμε τὴν εὐκαιρία. Μέσα στὴν Ἐκκλησία τὰ προβλήματα βρίσκουν λύση. Ὁ παγερός χειμώνας φέρνει τὴν ἄνοιξη. Τὸ Τριώδιο τὸ ἀκολουθεῖ τὸ Πεντηκοστάριο. Ἡ συννεφιά ποτέ δὲν εἶναι μόνιμη. Μετά ἀπό αὐτήν ἡ λιακάδα εἶναι πιὸ ὡραία.
Ἂν λοιπὸν αὐτὴ ἡ περίοδος εἶναι μία περίοδος κατάνυξης καὶ πένθους, ἀληθινῆς καὶ πραγματικῆς μετάνοιας καὶ οὐσιαστικῆς νηστείας τότε ὅλος μας ὁ ἀγώνας θὰ εἶναι μία προσευχὴ στὸ Θεό. Ἂν ἀνακαλύψουμε τὴ χαμένη μας πίστη καὶ ἐμπιστοσύνη στὸ Θεό, ἂν ξαναβροῦμε τὸ δρόμο τῆς ἐπιστροφῆς καὶ κοινωνίας μαζί Του, ἂν δώσουμε νόημα καὶ σκοπὸ στὴ ζωή μας, μέσα ἀπ' τὴν ἄσκηση τῶν ἀρετῶν, κι ἂν «πείσουμε» τὸν ἑαυτό μας νὰ πενθήσει μὲ κατάνυξη γιὰ τὰ λάθη του, τότε θὰ βροῦμε ξανὰ τὸ χαμένο μας ἑαυτό, θὰ ξαναβροῦμε δηλαδὴ τὸν ἴδιο τὸ Θεό. 
Τότε ναί! Τὸ Τριώδιο θὰ εἶναι ὁ δρόμος ποὺ θὰ μᾶς ὁδηγήσει κάτω ἀπὸ τὸ Σταυρὸ τοῦ Κυρίου, μπροστὰ στὸν κενὸ τάφο, ἐνώπιον τοῦ φωτὸς τῆς Ἀναστάσεως ποὺ θὰ λαμπρύνει καὶ θὰ φωτίσει ὁλάκερο τὸν κόσμο.
Καλό Ἀγῶνα! Καλὀ, εὐλογημένο καὶ καρποφόρο Τριώδιο!

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου